Geen plannen, maar passie | Datacratisch leren | Passie gezocht!
Een goed verbeterplan begint met de P van Passie. Wil je ook leren om continu te verbeteren door de mens met data te verbinden? Lees dan het boek Datacratisch Werken.

Passie als startpunt van verbeteren

Het aanwezig zijn van een plan is niet de enige en niet de eerste voorwaarde waardoor mensen in beweging komen. Een goed plan helpt weliswaar om stapsgewijs aan productontwikkeling te doen, om tot een verbetering van dienstverlening te komen of om een marktkans te verwezenlijken, maar dat is niet het beginpunt waardoor mensen intrinsiek gemotiveerd zijn.

Martin Luther King riep niet uit: I have a plan! En hij riep al helemaal niet: I have a planning! Hij schreeuwde: I have a dream! In een droom zijn motiverende vergezichten werkzaam; heel andere krachten dan die werkzaam zijn in een plan of een planning.

Leren begint met passie

Wie wil aansluiten op de dromen van mensen, moet dus op die wenkende vergezichten aansluiten en daar beginnen. Deze vergezichten dienen gelijke tred te houden met planvorming en dan gaat het om: ieders passie, ieders wil om tot verbeteringen te komen, ieders visioen dat laat zien hoe de wereld er beter uit zou komen te zien, als alleen maar…

Passie herken je als datgene waarvoor je inspanningen wilt verrichten ondanks het feit dat het je (tijdelijk) misschien meer kost dan dat het je oplevert. Mensen zijn niet op aarde om plannen te verwezenlijken. Mensen zijn er om hun passie te verwezenlijken. Dit betekent dat een datacratisch leerproces niet met een plan begint, maar met ieders persoonlijke passie.

Breng de ondergesneeuwde droom weer tot leven

Wie beseft dat het startpunt van prestatieverbetering door gedragsverandering ligt bij het aanboren van passie krijgt er in organisaties, in projecten, en in verbeterprogramma’s meteen een taak bij. Wat is in deze organisatie, op deze afdeling, in dit team de passie van eenieder? Wat wil een individu eigenlijk bereiken? Waar loopt iemand warm voor? Waar wil iemand zich samen met zijn collega’s sterk voor maken?

De eerste grote opdracht aan ieder team dat datacratisch wil gaan werken is om de ondergesneeuwde dromen weer op te roepen en die te bespreken. Dit is een taak voor de coach. En hoe is het om de oorspronkelijke passie en ideeën van de oprichters weer te voelen? Dat geeft energie, terwijl het ondertussen ongetwijfeld ook energie kost. Ook al heb je nog zoveel passie, als je missie of strategie niet haarscherp is, dan ga alsnog de mist in. Strategie en missie vormen daarom de eerste bouwsteen van ons datacratische raamwerk.

Ga niet diametraal tegenover elkaar staan

Wat jou als persoon drijft en wat een organisatie drijft kan in meer of mindere mate overlappen of juist verschillen. Zet je datgene wat een persoon drijft neer als een stroom met een ontwikkelrichting en doe je datzelfde voor een organisatie, dan kunnen die ontwikkelrichtingen diametraal zijn, of elkaar gedeeltelijk of geheel overlappen. Als een organisatie zich richt op geheel andere zaken dan wat jou drijft als persoon, dan moet je je zo ver aanpassen dat dit stress geeft. Of je past je niet aan, maar dan voldoe je niet aan het standaardplaatje dat de organisatie van zijn medewerkers voor ogen heeft en dat heeft vroeg of laat consequenties.

Pas op voor een tunnelvisie

Passie geeft voeding aan een plan. Het gevaar van passie is dat het zorgt voor een tunnelvisie. Je hebt nog maar één doel voor ogen. Voordat je het weet staar je jezelf blind. Kijk daarom integraal naar de problematiek.

In deze fase is het belangrijk om ook uitgezoomd te gaan kijken naar de problematiek. Waar raakt dit punt aan? Neem de situatie bij Gemeente Rotterdam. Je kunt wel als doel stellen om zoveel mogelijk mensen naar werk te helpen, maar als je goed kijkt, dan is daar ook verslavingsproblematiek aan de orde, of uithuiszettingen. Al die problematiek die er omheen zit, moet je ook aanpakken. Pas dan kom je tot een integrale benadering die kans van slagen heeft. Als je die aanpalende problematiek ontkent of veronachtzaamt, ga je dat vroeg of laat merken in de effectiviteit van alle interventies die je pleegt. Je moet integraal blijven kijken omdat anders je plan gewoonweg niet goed aansluit op de werkelijkheid.

Dit betekent ook dat de eerste versie van je plan alleen de hoofdlijnen en essenties moet bevatten. Je kunt gewoon niet in één keer een zeer gedetailleerd plan maken dat ook nog succesvol uitvoerbaar is. Deze problematiek vraagt om kleine stapjes in een datacratisch gezelschap. Je gaat op reis en je ziet onderweg wat je tegen gaat komen.

Kijk integraal naar de problematiek

Zodra ieders passie in kaart is gebracht en je voldoende integraal naar de problematiek hebt gekeken, is het zaak om hier eerste plannen van te smeden. Geen ellenlange beleidsstukken op papier, maar praktisch gericht. In het team vraag je je af wat, gezien de aanwezige passies, nu de eerstvolgende, onontkoombare stappen zijn die het team kan of moet gaan nemen. Dit levert per medewerker en op teamniveau een bepaalde stroom aan ideeën en initiatieven op. Deze beginnen bij ieders passie en lopen uit in eerstvolgende, onontkoombare stappen die tezamen de grondstof vormen voor de collectieve planvorming.

Ga op zoek naar gelijkgestemden

Het gaat er om gelijkdenkende individuen te vinden die ook een verlangen hebben om oprecht te willen verbeteren en ook willen samenwerken om tot die verbeterslagen te komen. Vijf tips:

  1. Begin desnoods met een klein clubje en richt je op die zaken waar je invloed op hebt.
  2. Verspil geen tijd en energie aan zaken waar je toch geen invloed op hebt.
  3. Gelet op de benodigde toewijding om je steeds weer te richten op die zaken die je wél kunt beïnvloeden, is het heel belangrijk om aangesloten te zijn en te blijven op dat wat je passie is.
  4. Richt je op zaken die je aan het hart gaan.
  5. Besteed aandacht aan zaken waarvoor je een lange adem nodig hebt, maar die veel voldoening opleveren.

Good to great: The Hedgehog Concept

Een denkkader dat helpt om deze passie te integreren in je businessmodel is The Hedgehog Concept van Jim Collins (Collins, 2004). Dit concept (zie figuur 1) bestaat uit drie simpele basisprincipes die je in je organisatie (afdeling, team) consequent kunt hanteren en volgen. Ze kunnen je helpen om de beste te worden en te blijven in jouw omgeving, in jouw sector of in jouw regio. De kracht van de principes ligt bij de overlap van de volgende drie cirkels:

The Hedgehog Concept

Figuur 1: The Hedgehog Concept (naar: Collins, 2004).

  1. waar heb jij een diepe passie voor?
  2. waar kun jij het beste in zijn/worden?
  3. hoe verdien jij daar het meeste mee?

In het gemeenschappelijke gebied van de drie vragen bevindt zich je missie. De vragen verwijzen respectievelijk naar willen, kunnen en verdienen. Maar het gaat voorbij de planmatige of technische betekenis van deze werkwoorden “willen”, “kunnen” en “verdienen”. Het gaat er om deze werkwoorden in hun overstijgende, gepassioneerde verschijningsvorm toe te laten.

Het gaat om:

  • wat wil jij heel graag? (passie!)
  • wat kun jij heel goed? (waar ben je de beste in)
  • hoe verdien je daar het allermeeste mee? (maximale pay-off)

De drie cirkels van Collins geven ook aan dat je keuzes moet maken. Het doel van bouwsteen 2 Psychologie van het kiezen is daarom om te zorgen dat je alleen “gezonde” keuzes maakt, die niet door allerlei emoties, stokpaardjes of valkuilen van je brein helemaal vertroebeld of verwrongen zijn geraakt. Hierdoor zal de haalbaarheid van je plannen toenemen.

Er is meer dan geld verdienen

Collins (2004) kent overigens aan het begrip “verdienen” eenzijdig een bedrijfseconomische betekenis toe. Hij noemt daar: wat laat je economische motor draaien? In mijn boek Datacratisch werken ben ik zo vrij geweest om deze derde component van wat je verdient op te rekken en hier ook niet-financiële componenten onder te scharen.

Verdienen hoef je dus niet alleen te bezien vanuit een bedrijfseconomisch of financieel perspectief (winst maken of bezuinigingen realiseren), maar het kan ook gaan om zaken die tot indirecte of zelfs tot immateriële verdiensten of opbrengsten leiden. Denk bij indirect verdienen aan verdienen door de naamsbekendheid te vergroten, het verdienen van gratis marketing, het verdienen van aandacht voor je bedrijf omdat er een nieuwsbericht viraal is gegaan, het verdienen van een beter bedrijfsimago, het verdienen door het afwenden van negatieve aandacht.

Verdien karmapunten

Ten aanzien van het verdienen in immateriële zin noem ik hier het verdienen van goodwill, het verdienen van credits of zogenaamde “karmapunten”: wie goed doet, goed ontmoet. In het geval van een vrijwilligersorganisatie kan het verdienen zelfs enkel om een glimlach gaan van een cliënt als pay-off.

Dit als iemand vanuit de passie werkt om een ander in nood, in slechte gezondheid of om andere altruïstische redenen te willen helpen. Denk aan het zeer waardevolle werk van talloze mantelzorgorganisaties, mensen die in hospices werkzaam zijn of in andere vrijwilligersorganisaties. Neem stichting Ambulance Wens Nederland die de laatste wensen vervult van niet mobiele, terminale patiënten. Bij echte vrijwilligersorganisaties begint het verdienen niet bij de financiële component, maar bij de intrinsieke behoefte om iets te doen aan een humanitaire ramp, een mens in nood of bevolkingsgroep in de verdrukking.

Reageer op dit artikel van Daan van Beek

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Een selectie van onze klanten

Word nu ook klant

Wil je ook klant bij ons worden? Wij helpen je maar wat graag verder met geen plannen, maar passie (datacratisch leren) of andere zaken waar je slimmer van wordt.

Daan van Beek, Eindbaas & specialist in continu verbeteren

DAAN VAN BEEK MSc

Eindbaas & specialist in continu verbeteren

neem contact met mij op

Fact sheet

Aantal organisaties geholpen
12136
Aantal trainingen & workshops
12137
Aantal deelnemers opgeleid
12138
Gemiddelde klantervaring
8,9
Aantal consultants & docenten
12139
Aantal kantoren
3
Aantal jaren actief
14